Τα Βασιλικά επισκέφθηκαν την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου 25 πολιτικοί επιστήμονες από χώρες της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Πολωνία, η Βουλγαρία, η Ισπανία, το Βέλγιο, στο πλαίσιο της υλοποίησης ευρωπαϊκού προγράμματος Erasmus. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής τους, οι Ευρωπαίοι επιστήμονες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά ένα σημαντικό κεφάλαιο της τοπικής και εθνικής ιστορίας, μέσα από μια αναλυτική ξενάγηση στο Μνημείο της Μάχης και του Ολοκαυτώματος των Βασιλικών.
Την ξενάγηση έκανε η πρόεδρος της Κοινότητας Βασιλικών, Όλγα Γιαννιού, η οποία αναφέρθηκε αναλυτικά στα ιστορικά γεγονότα της περιόδου, στη Μάχη των Βασιλικών και στο Ολοκαύτωμα, καθώς και στη θυσία του Καπετάν Χάψα και των κατοίκων της περιοχής.
Παράλληλα, ο γλύπτης Γιώργος Τσιάρας, δημιουργός του Μνημείου του Ολοκαυτώματος των Βασιλικών, παρουσίασε στους επισκέπτες με ιδιαίτερη παραστατικότητα και λεπτομέρεια τους συμβολισμούς που ενσωματώνονται στο έργο του.
Η πρόεδρος της Κοινότητας Βασιλικών παρουσίασε στους Ευρωπαίους επισκέπτες το ιστορικό της Μάχης και του Ολοκαυτώματος, εξηγώντας τη σημασία των γεγονότων όχι μόνο για την περιοχή, αλλά και για την εξέλιξη του απελευθερωτικού αγώνα. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη θυσία του Καπετάν Χάψα και των κατοίκων των Βασιλικών, επισημαίνοντας ότι η αντίσταση και η θυσία τους συνέβαλαν στο να κερδηθεί πολύτιμος χρόνος, ώστε οι αγωνιστές στη Νότια Ελλάδα να μπορέσουν να ανασυνταχθούν και να συνεχίσουν τον αγώνα. Όπως ανέφερε η κ. Γιαννιού, «η ιστορική μνήμη των Βασιλικών αποτελεί παρακαταθήκη για τις νεότερες γενιές και η διατήρησή της αποτελεί χρέος απέναντι στους ανθρώπους που θυσιάστηκαν».
Στο πλαίσιο της ενημέρωσης, η πρόεδρος της Κοινότητας διένειμε στους επισκέπτες ειδικό βιβλίο με το ιστορικό της Μάχης και του Ολοκαυτώματος των Βασιλικών, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να γνωρίσουν αναλυτικότερα τα γεγονότα και την ιστορική τους σημασία.
Οι Ευρωπαίοι φιλοξενούμενοι, πολιτικοί επιστήμονες, ιστορικοί, δάσκαλοι, δημοσιογράφοι και υπάλληλοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και υπέβαλαν σειρά ερωτήσεων, συμμετέχοντας ενεργά στη συζήτηση και στην ενημέρωση για την ιστορική περίοδο της απελευθέρωσης.
Ιδιαίτερα σημαντική ήταν και η παρουσία του γλύπτη Γιώργου Τσιάρα, ο οποίος φιλοτέχνησε το Μνημείο του Ολοκαυτώματος των Βασιλικών. Ο κ. Τσιάρας αναφέρθηκε στους συμβολισμούς του μνημείου και στις δύο πλευρές του, εξηγώντας στους επισκέπτες το νόημα των μορφών και των παραστάσεων που περιλαμβάνει.
Στην μπροστινή όψη του μνημείου απεικονίζονται γυναικείες μορφές μαζί με τον νεκρό, μια σύνθεση που, όπως εξήγησε ο γλύπτης, συμβολίζει το βαθύ πένθος των γυναικών για τους ανθρώπους που έχασαν.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην πίσω πλευρά του μνημείου, όπου αποτυπώνονται τρεις πάπυροι, στους οποίους παρουσιάζεται το ιστορικό των γεγονότων που συνδέονται με τη Μάχη των Βασιλικών, το Ολοκαύτωμα και την καταστροφή της Ιεράς Μονής Αγίας Αναστασίας.
Ο κ. Τσιάρας εξήγησε επίσης τον συμβολισμό των γλάρων που εντάσσονται στη σύνθεση του μνημείου, οι οποίοι αποτελούν σύμβολο της ελευθερίας.
Κλείνοντας την παρουσίασή του, ο γλύπτης υπογράμμισε τη διαχρονική αξία της ιστορικής μνήμης, σημειώνοντας πως «το μνημείο πρέπει να το θυμάσαι, γιατί αν θυμάσαι, θυμάσαι την ιστορία. Η ιστορία είναι ποτάμι και αν έχεις ιστορία και τη θυμάσαι, έχεις ζωή».
Η επίσκεψη των 25 Ευρωπαίων επιστημόνων στα Βασιλικά ανέδειξε τη σημασία της τοπικής ιστορίας ως αναπόσπαστου τμήματος της ευρωπαϊκής ιστορικής μνήμης.
Η γνωριμία με το Μνημείο της Μάχης και του Ολοκαυτώματος, η παρουσίαση των ιστορικών γεγονότων και η συζήτηση που ακολούθησε έδωσαν τη δυνατότητα στους επισκέπτες να συνδέσουν την ιστορία των Βασιλικών με τις ευρύτερες εξελίξεις της εποχής και με την πορεία του απελευθερωτικού αγώνα.
Η επίσκεψη έγινε στο πλαίσιο της υλοποίησης ευρωπαϊκού προγράμματος ERASMUS ενώ την ξενάγησή τους σε διάφορα ιστορικά μνημεία της Θεσσαλονίκης ανέλαβε η εταιρεία DEMOTRUST και αποτέλεσε μια ουσιαστική ευκαιρία ανταλλαγής γνώσεων και εμπειριών, αλλά και ανάδειξης της ιστορικής κληρονομιάς των Βασιλικών σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό κοινό.
Η ιστορία της Μάχης και του Ολοκαυτώματος των Βασιλικών συνεχίζει να αποτελεί ζωντανή μνήμη. Και όπως ανέδειξε η συγκεκριμένη συνάντηση, η μνήμη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία όταν μεταφέρεται από γενιά σε γενιά και γίνεται αντικείμενο γνώσης, διαλόγου και προβληματισμού για τους πολίτες της σύγχρονης Ευρώπης.
